سید محمد خاتمی در آستانه تاسوعای حسینی با حضور در منزل ۴ تن از زندانیان سیاسی با خانواده های آنها دیدار و از ایشان دلجویی کرد.

به گزارش کلمه، امروز یک شنبه ۱۳ آذر ماه، رییس جمهور سابق کشورمان به دیدار خانواده های بهمن احمدی امویی، احمد زیدآبادی، عیسی سحرخیز و سیامک قادری از روزنامه نگاران در بند رفت.

وی با تقدیر از فداکاری و صبوری این زندانیان سیاسی و خانواده های عزیز آن ها، بر ضرورت آزادی همه زندانیان سیاسی و گشایش فضای سیاسی و اجتماعی تاکید کرد.

همچنین در این دیدارها، خانواده های زندانیان سیاسی مذکور از آخرین وضعیت زندانیان خود و سایر زندانیان سیاسی و سخت گیری های روز افزون بر ایشان گزارشی را به سید محمد خاتمی ارائه کردند.

تمامی خانواده های زندانیان سیاسی مذکور از روحیه خوب و مناسب این زندانیان خبر دادند.

احمد زید آبادی دبیرکل سازمان ادوار تحکیم وحدت و بهمن احمدی امویی، عیسی سحرخیز و سیامک قادری از روزنامه نگاران زندانی در زندان های اوین و رجایی شهر به سر می برند.

اعضای شورای هماهنگی اصلاحات به دیدار سید محمد خاتمی رفتند. خاتمی در این جلسه که به منظور بحث و تبادل نظر در مورد مسائل جاری و وضعیت کشور به لحاظ داخلی و بین المللی برگزار شده بود، نقش جبهه اصلاحات را در فضای بسته کنونی برجسته‌تر و حساس‌تر خواند و خواستار توجه بیشتر آسیب‌ها و مشکلات اجتماعی وارائه راه حل برای آنها شد.

خاتمی همچنین ضمن تایید دغدغه‌های اعضای جبهه اصلاحات و ابراز نگرانی از تهدیدهای مطرح شده علیه کشور، بار دیگر خواستار تحقق شرایط لازم برای انتخابات آزاد شد و در عین حال گفت: متأسفانه کمتر نشانی از این تغییر و فراهم آمدن زمینه همدلی و وفاق و حضور امن و آزاد و مطلوب در انتخابات می بینیم و به نظر می رسد که کسانی و جریان هایی می کوشند که راه را برای حضور هر کس و هر جریانی که نمی پسندند ببندند.

اعضای جبهه اصلاحات هم در این دیدار، با سرد توصیف کردن فضای انتخابات و ناکار‌آمدن دانستن مدیریت کشور، از اینکه “شخصیت هایی که سابقه خدمت و صداقت دارند محصورند و انبوهی از نیروهای مخلص و کارآمد در زندان به سر می برند و خانواده های آنان نیز با محدودیت و تنگنا روبرو هستند” انتقاد کردند و خاطرنشان ساختند: مردم حضوراً یا در ارتباطات غیرحضوری از ما می خواهند که حالا که حاکمیت شما را نمی خواهد، مبادا خود اصلاحات را وجه المصالحه قرار دهید.

آنها تصریح کردند: در این موقعیت باید با نظر داشت به وفاق میان اصلاح طلبان و حتی حرکت به سوی وفاق ملی، و با تکیه بر اصول و معیارهایی که به آن پای بندیم، بخصوص دفاع از حقوق مردم و تأمین شرایط و زمینه های مردم سالاری و البته هوشیاری نسبت به تهدیدات و خطرات به راه حلی رسید که هم به مصلحت جامعه و هم مورد توافق اصلاح طلبان باشد.

در گزارشی از این جلسه که وب‌سایت رسمی خاتمی منتشر شده، ابتدا گزیده‌ی سخنان اعضای جبهه اصلاحات و سپس سخنان خاتمی آمده است که در ادامه می‌خوانید:

اعضای جبهه اصلاجات: فضای انتخابات سرد است؛ مدیریت کشور ناکارآمد است؛ بر میزان فقر افزوده شده

اعضاء شورای هماهنگی اصلاحات در ابتدای این نشست به بیان دیدگاه های خود پرداختند که اهم آن به این شرح است:

وضعیت موجود در کشور به هیچ وجه مطلوب نیست، بخصوص برای دوستداران انقلاب و کسانی که نظام جمهوری اسلامی را قوی، پیشرو و کشور و ملت را سربلند می خواهند.

امروز شاهد مدیریتی غیرکارآمد در تأمین مصالح ملی و به هم ریخته هستیم. بر میزان فقر افزوده شده است. تولید و رونق اقتصادی لطمه دیده است. نا امنی سیاسی و اجتماعی بخش مهمی از جامعه را تهدید می کند. در مصرف بیت المال توجه و دقت نمی شود و دستگاه های کنترلی نیز اشراف لازم و منشائیت اثر کافی ندارند و کسی نمی تواند دقیقاً بگوید درآمدها چگونه مصرف می شود.

شخصیت هایی که سابقه خدمت و صداقت دارند محصورند و انبوهی از نیروهای مخلص و کارآمد در زندان به سر می برند و خانواده های آنان نیز با محدودیت و تنگنا روبرو هستند. برخوردهای سخت افزاری راه را بر تدبیر درست می بندد.

افزایش قیمت ها بخصوص برای کم درآمدها و بخش های محروم تر جامعه مشکلی سخت ایجاد کرده است.

تحریم های خارجی شدیدتر می شود و حتی تهدید برخوردهای خشن تر با نظام جمهوری اسلامی هم بر آن افزوده شده است. البته اگر خدای ناکرده خطری باشد، ما و همه اصلاح طلبان که امتحان خود را در دفاع از نظام و انقلاب داده اند جلوتر از همه برای مقابله هستیم و دشمن باید بداند که هر اقدام نرم یا سخت او اوّل آسیبش به مردم می رسد و همگی نیز در برابر تهدید خارجی متحدند و از کشور و انقلاب دفاع خواهند کرد.

در این شرایط به انتخابات نزدیک می شویم انتخابات برای همه ما و تمامی ملت دارای اهمیت اساسی است و حق حاکمیت بر سرنوشت در جریان انتخابات فراگیر و خوب اعمال می شود و ما نیز همواره گفته ایم که حضور در انتخابات حق همه است و حاکمیت نیز باید زمینه این حضور را فراهم آورد.

در این مورد شرایطی حداقلی نیز مطرح شده است که هنوز هم از تحقق آن نومید نیستیم، ولی متأسفانه نشانه های مثبتی در تغییر رویکردها به نفع انتخابات آزاد و مطلوب نمی بینیم محدودیت ها نه تنها رفع نشده بلکه تشدید هم شده است و حتی امکان یک همایش مسالمت آمیز و به مناسبت عید سعید غدیر از ما گرفته شد. نه تنها شاهد گشایش در مورد زندانیان نبودیم بلکه در این اواخر سخت گیری ها هم بیشتر شده است.

نشانی از فراهم آوردن زمینه رقابت که لازمه یک انتخابات خوب است به چشم نمی خورد بلکه برعکس سخن هایی از زبان بعضی جریانات و حتی مسؤولانی که باید پاسدار آزادی و امنیت انتخابات باشند می شنویم که مأیوس کننده است. خط و نشان ها و این که راه حضور جریاناتی را که نمی پسندند خواهند بست و حتی تهدیدهای مختلف.

جامعه از ما انتظارات فراوان دارد. نمی شود نظر بخش مهمی از جامعه که ما افتخار نمایندگی از آنان را داریم ندیده گرفت. می بینند که فضای انتخابات سرد است، چون جامعه نامطمئن است. بعضی از تشکل ها از شهرستان ها خواسته اند که افراد مناسب برای مجلس برای شرکت احتمالی را معرفی کنند حتی یک نفر داوطلب نبوده است. بسیاری از مردم حضوراً یا در ارتباطات غیرحضوری از ما می خواهند که حالا که حاکمیت شما را نمی خواهد، مبادا خود اصلاحات را وجه المصالحه قرار دهید.

متأسفانه تریبونی هم برای اظهار نظر آزاد ما نیست. آن ها هم که هست یا تعطیل می کنند یا برایشان محدودیت ایجاد می کنند. درست است که حضور حتی یک صدا هم در مجلس غنیمت است، ولی به چه قیمت؟

متأسفانه با وضعیتی که پیش آمده نه تنها نسبت به انتخابات شوری نیست، بلکه روز به روز شاهد دورتر شدن و زدگی از نظام هم لااقل در بخش هایی از جامعه هستیم.

و این امر به نفع گروه ها و کسانی است که در مقابل نظام و انقلاب هستند و ما سی سال است که در مقابل آن ها قرار داشته ایم. حالا هم نباید رفتاری داشته باشیم که مورد سوء استفاده آنان و دشمنان اصلی انقلاب و کشور باشد.

امروز رویکرد مردم به حضور اصلاح طلبان با رویکرد چندسال پیش بسیار فرق کرده است. زیرا بیشتر دچار نومیدی و بی فایده بودن حضور شده اند. و ما هم نباید کاری کنیم که یک سره از اصلاح طلبی که همواره خود را در چارچوب انقلاب و نظام دیده و به همین جهت هم همواره خواستار اصلاح امور بوده است نومید شوند.

در این موقعیت باید با نظر داشت به وفاق میان اصلاح طلبان و حتی حرکت به سوی وفاق ملی، و با تکیه بر اصول و معیارهایی که به آن پای بندیم، بخصوص دفاع از حقوق مردم و تأمین شرایط و زمینه های مردم سالاری و البته هوشیاری نسبت به تهدیدات و خطرات به راه حلی رسید که هم به مصلحت جامعه و هم مورد توافق اصلاح طلبان باشد.

خاتمی: برای شناخت وظیفه اجتماعی و مسؤولیتمان در برابر انقلاب و کشور و ملت، از نهضت امام حسین الهام و مدد بگیریم

سید محمد خاتمی نیز پس از استماع سخنان حضار، ضمن خوش آمدگویی به اعضای شورا گفت:

روز اول محرم الحرام است. محرم و عاشورا برای ملت ما و برای تاریخ ما دارای اهمیت ویژه ای بوده است. ملت ما در تاریخ خود با الهام از عاشورا کارهای بزرگی کرده است. الهام بخش بزرگ انقلاب ما عاشورا بود و پیام نهضت حسینی راهنمای ما به سوی آزادی و آبادی و مقابله با بی عدالتی، ستم و وابستگی بوده است و بخصوص شما عزیزان که نمایندگی بخش مهمی از جامعه را دارید که هم به اسلام و انقلاب پای بند است و هم خواستار اصلاح مدام سیاست ها و راهکارها است. ارادتتان به امام حسین و اهل بیت آشکار است.

امروز هم باید برای یافتن راه درست و شناخت وظیفه اجتماعی و مسؤولیتمان در برابر انقلاب و کشور و ملت از نهضت امام حسین الهام و مدد بگیریم.

نکته دیگر این که در فضای بسته کنونی نقش و جایگاه شما به عنوان اعضاء شورای هماهنگی اصلاحات برجسته تر و حساس تر است.

اولاً شما دلسوزان انقلاب و کشورید، امتحان خود را هم داده اید. ثانیاً از بخش مهمی از کشور بخصوص بخش جوان تر و نخبه تر کشور نمایندگی می کنید و در غیبت یا محدودیت تشکل ها و احزاب کار شما که بحمدالله با همه مشکلات توانستید لااقل همچنان دور هم باشید و در حد توان چاره جویی کنید. چشم جامعه به شما است و تصمیمات و اقدامات و مواضع شما از اهمیت بیشتر برخوردار است.

من هم با شما همداستانم که وضعیت اقتصادی و سیاسی و مدیریتی و بین المللی ما مطلوب نیست و می خواهم نکته ای را بر آن بیفزایم و آن افزایش روزافزون آسیب های اجتماعی است. خشونت و عصبانیت که در روابط افراد بیشتر می شود و حتی منجر به جرح و قتل ها می گردد. انحراف هایی که در جامعه پدید می آید و بخصوص دامن جوانان ما را می گیرد، افزایش طلاق، افزایش موج مهاجرت، بخصوص دانشمندان و جوانان و … همگی نشانه مشکلات بنیادی است که جامعه با آن روبرو است و همین جا پیشنهاد می کنم که پرداختن به آن و چاره جویی برای رفع این مشکلات می تواند در دستور کار شما قرار گیرد و خیال نکنید که کار اصلی کاری است که مستقیماً سیاسی است. می توانید در حد خود کمک به کم کردن آن ها کنید و حتی راه حل های مناسب را به مسؤولان پیشنهاد کنید.

و من معتقدم هر چه فضای سیاسی جامعه بسته تر و امکان حضور در عرصه حقوق و مسؤولیت های شهروندی کم تر شود، انحراف و فساد هم در جامعه بیشتر می شود و از این باب فضای باز سیاسی (در چارچوب قانون) یکی از عوامل مهم کم شدن فساد و فحشاء و انحراف هم خواهد بود.

من نیز چون شما از تهدیدهایی که علیه کشور و مردم بخصوص از بیرون می شود و فشارهایی که دارد می آید نگرانم و همگی نیز باید راه های مقابله با آن را بررسی کنیم.

در عین حال معتقدم که اگر رویکردهای حاکم تغییر کند بخصوص در جریان انتخابات همگی و از جمله خود حکومت و همه نظام از آن سود فراوان خواهند برد، ولی همان گونه که گفتید متأسفانه کمتر نشانی از این تغییر و فراهم آمدن زمینه همدلی و وفاق و حضور امن و آزاد و مطلوب در انتخابات می بینیم و به نظر می رسد که کسانی و جریان هایی می کوشند که راه را برای حضور هر کس و هر جریانی که نمی پسندند ببندند. در عین حال امیدوارم که شرایط مورد نظر برای برگزاری انتخابات مطلوب و حضور فراگیر در آن فراهم آید.

سید محمد خاتمی با تاکید بر اینکه “آزادی محافل علمی و دانشگاهی و رسانه ای خود عامل بزرگ جلوگیری از فساد و مبارزه با فساد است” پرسید: “آیا اگر فضا آزادتر بود و بخصوص نهادهای نظارت کننده ای که برخواسته از مردمند حضور مؤثر داشتند و تشکل ها و احزاب و مطبوعات آزادی های لازم مصرح در قانون را داشتند آیا این فسادهایی که درامروز هست تحقق پیدا می کرد؟ یا اگر می کرد نحوه برخورد با او جدی تر نبود؟!”

او که در در دیدار با جمعی از اساتید دانشگاههای کشور سخن می‌گفت، همچنین با اشاره به اینکه مطبوعات آزاد جلوی بسیاری فسادها و میل قدرت به سوی دیکتاتوری را می گیرند، تصریح کرد: “شاید بدترین فساد این باشد که حکومتی باشد و قدرت داشته باشد و احساس کند مسئولیتی ندارد و هرکاری می خواهد انجام دهد ولو حسن نیت هم داشته باشد.”

مشروح سخنان سید محمد خاتمی و برخی حاضران در این دیدار به نقل از وب‌سایت خاتمی در ادامه می‌آید:

به نام خدا

در آغاز سخن میلاد حضرت امام رضا علیه السلام را تبریک عرض می کنم. نام امام رضا به طور ویژه با علم و آزاد اندیشی با بحث و گفتگو عجین شده است البته تمام بزرگان و اولیاء اسلام و خود حضرت پیامبر اینچنین بودند ولی به خاطر شرایط اجتماعی وقتی نام امام رضا می آید آدم به یاد جلسات و بحث ها و گفتگوها ها با آدمهایی که حتی نظراتی ضد اسلامی داشتند می افتد.

سال تحصیلی را نیز تبریک عرض می کنم چون به هر حال حیات یک جامعه به علم و دانش و دانشگاه هست و آغاز سال تحصیلی یعنی ظهور و تنفس این موجود حیاتی که باید سعی هم کرد بهتر نفس بکشد و زندگی کند.

وضع هر جامعه ای را با وضعیتی که دانشگاهها و علم در هر کشوری دارد باید سنجید؛ اعتلا و آزادی و خلاقیت و امید در دانشگاه اگر وجود داشته باشد نشان دهنده این است که در جامعه زندگی وجود دارد ولی اگر حالت یأس و رکود در فضای دانشگاه و زندگی اساتید و دانشجویان حاکم باشد نشان دهنده این است که جامعه وضع خوبی ندارد.

ما در دوران مسؤولیت رسمی به نظرمان آمد که باید دانشگاه فعال تر و پویا تر شود وقتی نوعا نیروهایی به صحنه آمده بودند که هم فاضل بودند و هم دلبستگی به انقلاب داشتند. خیلی معقول به نظر نمی آمد که دانشگاه مثل مکتب خانه اداره شود و حتی دانشگاه نمی بایست تابع ضوابط و شرایطی باشد که در دستگاههای دیگر بود، بلکه می بایست مستقل و متکی به خود باشد و هم آزادی عمل و هم مسؤولیت داشته باشد و تضمینی برای اینکه کارها درست انجام شود داده شود. دانشگاه باید حرمت داشته باشد و حرمت آن هم این است که احساس استقلال بکند چه در برنامه ریزی و اجرای برنامه ها و چه در اداره و مدیریت دانشگاه.در نحوه هزینه کردن بودجه و جذب امکانات و برنامه های اینچنینی.

در برنامه چهارم این مساله خیلی علمی تر در نظر گرفته شد تا نهادینه شود و کوشیدیم تا هیأت امناء نظیر یک پارلمان برای دانشگاه عمل کند.

این امر در نظر گرفته شد تا مدیریت های دانشگاهی از گروه گرفته تا ریاست دانشگاه از طریق نوعی انتخاب باشد و نظر دانشگاهی ها در این امر به رسمیت شناخته شود و و البته نظر این بود که این امر نهادینه شود.

فضای دانشگاه فضای پرسش و پاسخ است و اگر ما از آزادی صحبت می کنیم که در درجه اول آزادی اندیشه و بیان است بروز و ظهورش را باید در دانشگاهها ببینیم.

رشد علم و جامعه به این است که بحث و صحبت شود در یک فضای پادگانی این امر میسر نمی شود اصلا وجود فکر و اندیشه که وجه تمایز انسان از سایر موجودات است بسته به آزادی است. اصلاً حیات دانشگاه به آزادی نظر و پرسش و آزادی اندیشه و البته احترام کردن به اهل علم است لااقل در مورد مسائلی که مربوط به خودشان می شود.

در بیست ساله اخیر که قرار بود کشور برنامه ای اداره شود برنامه ای پخته تر و جامع تر از برنامه چهارم نبود و یکی از وجوه امتیاز این برنامه هم استفاده از نیروهای علمی و دانشگاهی بود.

برنامه چهارم درصدد تقویت فضای متناسب با مردم سالاری در جامعه بود و هم زمینه های پیشرفت و توسعه و جهش در آن دیده شده بود.

در جلسه ای که کارگزارن نظام خدمت رهبری داشتند گفتم ایران آماده یک جهش است زمینه هایش فراهم است و ما باید تلاش کنیم این جهش انجام بگیرد و ما تاخیر زمانی و تاریخی داریم و باید با جهش جلو برویم.

در این برنامه بود کمتر از دویست میلیارد دلار برای برنامه پنجساله با رشد هشت درصدی اقتصادی در نظر گرفته شده بود که حدود صد میلیارد آن از نفت استفاده شود و الباقی با جذب امکانات و سرمایه غیرنفتی از جمله از خارج.

البته جذب سرمایه و تکنولوژی سیاست های متناسب خودش را هم می خواهد. نمی توان در دنیا منزوی بود و انتظار داشت سرمایه خارجی به کشور بیاید نمی توان در دنیا مورد تهدید بود و درها به روی کشوری بسته باشد ولی تکنولوژی به کشور بیاید.در این جهت گام هایی برداشته شد.

باید ببینیم امروز با ۵۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی رشد اقتصادی چقدر است؟ آیا واقعا در این مسیر گام برداشته ایم!؟

ازجمله کارهایی که می شد و می بایست بشود همین برنامه چهارم بود که بیشترین استفاده و بهره گیری را از نظر استادان و دانشگاهیان و اهل علم و فن و نظر استفاده شد و نتایج خودش را داد.

خاطره ای را که به استقلال دانشگاهها مربوط است نقل کنم. در شورای انقلاب فرهنگی مدیری که منتخب اعضاء و هیأت علمی بود برای رأی گیری معرفی شد. یک نفر گفت این کار کار غلطی است، آقای دکتر توفیقی آنجا عصبانی شدند و گفتند من همین را درست می دانم و بر آن اصرار می کنم و به هیچ وجه حاضر به عقب نشینی نشدند.

خاطره دیگر اینکه در یک سفر خارجی از من پرسیدند خاطراتی که شما دارید از دوران ریاست جمهوری را بگویید یادم است آنجا گفتم یکی از شیرین ترین خاطرات من در سال ۸۳ در دانشگاه تهران و دانشکده فنی بود که من صحبت می کردم ولی عده ای اعتراض کردند همان وقت که بعضی شلوغ می کردند البته در مقابلش هم خیلی ها محبت می کردند آنها هم بی محبتی؛ همان جا که نشسته بودم با خود گفتم مگر چه می خواستیم؟ به یاد گفته امیرالمؤمنین افتادم که فرمود مقدس نیست امتی که مظلوم نتواند حقش را از ظالم بگیرد یا در مقابل قدرت نتواند اعتراض کند بدون اینکه لکنت زبان داشته باشد.

بالاخره رئیس جمهوری کشور که رئیس شورای امنیت ملی است و دستگاههای دیگر در اختیار او هستند دانشجویان با خیال راحت و امنیت خاطر در برابر او صحبت و به او اعتراض سخت می کنند و مطمئنم کوچکترین نگرانی ندارند که به خاطر این اعتراض مورد تعرض قرار گیرند و این دستاورد بزرگ دولت اصلاحات بود البته دل من می خواست درهمه ارکان حکومت این طور باشد.

باری اندیشه و خلاقیت جز در سایه آزادی تحقق پیدا نمی کند؛ آزادی بی بند و باری نیست بلکه مراد از آزادی اینکه اندیشه کردن و بیان اندیشه هزینه نداشته باشد اگر چنین بود اندیشه هم می آید در حالی که عدم امنیت و ترس از فکر کردن و بیان آن بزرگترین مانع خلاقیت است و حاصل کار سرخوردگی و نومیدی است.

آزادی محافل علمی و دانشگاهی و رسانه ای خود عامل بزرگ جلوگیری از فساد و مبارزه با فساد است آیا اگر فضا آزادتر بود و بخصوص نهادهای نظارت کننده ای که برخواسته از مردمند حضور مؤثر داشتند و تشکل ها و احزاب و مطبوعات آزادی های لازم مصرح در قانون را داشتند آیا این فسادهایی که درامروز هست تحقق پیدا می کرد؟ یا اگر می کرد نحوه برخورد با او جدی تر نبود؟!

اگر مطبوعات ما آزاد بودند ؛گر احزاب و گروهها آزاد بودند،می توانستند نقد کنند و نظارت جدی تر بود. در بسیاری از کشورها یک روزنامه می تواند مقتدرترین حکومت را به زیر بکشد.

اگر این آزادی باشد جلوی بسیاری از فسادها گرفته می شود و جلو میل قدرت به سوی دیکتاتوری را می گیرد.

شاید بدترین فساد این باشد که حکومتی باشد و قدرت داشته باشد و احساس کند مسئولیتی ندارد و هرکاری می خواهد انجام دهد ولو حسن نیت هم داشته باشد.

مطمئنم یکی از جاهای شکل گیری و تمرین آزادی در دانشگاههاست.وقتی می گویند بالای ۹۰ درصد دانشگاهیان انحراف دارند منحرفند! آن دیدگاه نتیجه اش همین است که الان هست.این دیدگاه خیلی خطرناک است و اگر در حاکمیت نفوذ پیدا کند نتایج خیلی بدتر از اینها هم خواهد داشت.

نتیجه سیاست ها و کارکردهای نادرست از دست رفتن انبوه نیروهایی است که سرمایه های کشورند.باید بررسی شود چه تعداد اساتید ما از کشور رفته اند وقتی محیط، علمی نیست و احساس نا امنی ودلخوری می کنند می روند. این سیر، صعودی است همچنین دانشجوهایی که می روند اینها زیان هایی است که اگر دانشگاه را ازجای خود خارج کردیم نگذاشتیم خودشان مدیریت داشته باشند نگذاریم امنیت و بحث و گفتگو و صحبت و اعلام نظر باشد چنین خواهد شد. اگر خواستیم دانشگاه و دانشجو فقط در اختیار برخی سلیقه های خاص با سیاست های خاص قرار بگیرد ممکن است ظاهر قضیه آرام باشد ولی مشکل حل نخواهد شد.کل جامعه زیان بزرگی می کند.

مگر ما سرمایه ای بالاتر از نیروی انسانی داریم؟ که بخصوص بعد از انقلاب رشد کمی و کیفی زیادی کرده است.

حیات و رشد دانشجو به ابراز نظر و طرح شدن و صحبت کردن است که باید در یک محیط آزاد باشد روحیه جوانی که در دانشجویان است ایجاب می کند که بروز و ظهور و تکاپو داشته باشد نه تنها در مسائلی که مربوط به دانشگاه است در مسائلی که مربوط به سرنوشت کشور است.

اگر جلوی این کار گرفته شود جامعه با مشکل بزرگ روبرو خواهد شد؛فکر را که نمی شود کشت ؛آن احساس درونی را نمیتوان کشت می توان کاری کرد که از روی ترس یا ملاحظه ابراز نشود. امنیتی کردن فضای دانشگاه و کل جامعه و محدود کردن آزادی های مشروع بخصوص برای استاد و دانشجو زمینه ساز یک خطر است، یعنی میل کردن به ایجاد تشکل های زیر زمینی که دور از ذهن جامعه اند و دچار یک نوع جمود و انجماد و خود محوری می شوند و در دارز مدت تبدیل به نیرویی خواهد شد که فقط به براندازی می اندیشد. اشتباه است اگر تصور شود که با بستن فضا و آرامش ظاهری جامعه آرام است!

برخورد خشن با معترضان پس از انتخابات راه حل نبود بلکه اگر با تدبیر، امور کانالیزه می شد و در بستر احزاب و تشکل ها و گروهها جریان می یافت تا بتوانند حرفشان را بزنند این امر در جامعه امنیت ایجاد می کرد.

این راه یعنی حرمت گذاشتن و به رسمیت شناختن مردم و تداوم حضور اجتماعی در کانال های شناخته شده و مسؤول و جلوگیری از یأس و نا امیدی و طرح شدن راه حل ها برای مشکلات جامعه.

این جمهوری اسلامی و انقلاب ارزان به دست نیامده که به سادگی لطمه ببیند. باید بتوان بحث و گفتگو کرد. آیا نگران کننده نیست اگر ببینیم بخشی از نخبگان و جوانان ما از جمهوری اسلامی دلخور اند و حتی متأسفانه این دلخوری دارد به اسلام هم سرایت می کند.

به هر حال نگرانی شما که هم بحمد الله انسان های فاضل، خوش سابقه، علاقمند به انقلاب و کشور و مردم و نوعاً داری تجارب ارزنده در مدیریت های کلان و بخصوص مدیریت های علمی و دانشگاهی هستید باید مورد توجه قرار گیرد.

شما از جمله کسانی هستید که دلبستگیتان به اصل اسلام و انقلاب در هر زمان و مکان ثابت شده است و هم اینکه خواستار تحقق خواست های تاریخی مردم و سربلندی کشور هستید و اگر مسائلی مطرح می کنید واقعاً برای حفظ ارزش های اصیل انقلاب است که متأسفانه خیلی از اینها تحریف شده و تحریف می شود، چنانکه دروغ گفتن و تهمت زدن می شود یک ارزش و اظهار نظر کردن می شود یک جرم در بعضی موارد!

کسانیکه که نسبت به این امور تذکر می دهند خیرخواه واقعی جامعه هستند. اگر گفته می شود فضا بازتر شود آزادی های مشروع و قانونی رعایت شود یک سلیقه خاص نخواسته باشد فقط به حذف بیاندیشد دلخوری ها و سرخوردگی ها از بین می رود و بعد هم انتخابات انتخابات مطلوبی باشد که همه احساس کنند می توانند در آن شرکت کنند. اینها عین خیرخواهی است.

تلقی مردم در جامعه مهم تر از واقعیت مساله است اگر در کشور ما تلقی این باشد که سیستم اقتصادی ما سیستم فاسدی است این تلقی از خود فساد واقعی بدتر است!

اگر احساس باشد قانون در جامعه ارزش ندارد و دور زده می شود شما وقتی قانونی هم با فساد برخورد کردید در مردم اعتماد ایجاد نمی شود.

معتقدم اگر در تلقی جامعه در انتخابات اشکالاتی وجود دارد؛در تعیین صلاحیت ها در رأی گیری باید هم در پی راه کارهای درست بود و هم کوشید این تلقی از میان برود.

سخنان دیگر حاضران در این دیدار

در ابتدای این دیدار حاضرین در جلسه به بیان دیدگاهها و نظرات خویش پرداختند مهمترین آنها بدین شرح است:

در دوران مسئولیت آقای خاتمی تحولات جدی در آموزش عالی کشور و در فضای علمی کشور به وقوع پیوست و یک انگیزه مندی و باور و یک جایگاه رفیعی برای دانشگاه و علم در آن دوران فراهم شد آنچه الان از پیشرفت های علمی شاهد هستیم مستند می توان نشان داد مبانی و ریشه هایش در دروان مسئولیت جناب آقای خاتمی و نگاه ایشان به علم ودانشگاه دانست.

نظام آموزش عالی کشور این روزها حال و روز خوشی ندارد.

متاسفانه وقتی در نظام علمی مشکلاتی ایجاد می شود آثارش بلند مدت است اگر روندهای فعلی ادامه پیدا کند باید نگران آثار آن بود.

یکی از اتفاقاتی که دارد می افتد و بسیار نگران کننده است تضعیف نهاد علم و دانشگاه است؛نگاه ابزاری که دوستان به علم و دانشگاه می کنند یعنی آن را به پایینترین سطح خود تقلیل می دهند و صرفا به عنوان ابزار برای تحقق اهداف خود به نهاد علم و دانشگاه نگاه می کنند که متاسفانه فضای نمایشی در حال حاکم شدن بر علم و دانشگاه است؛بعضا گزارشها و آماری که داده می شود بعضا رفتارهای نمایش گونه که در فضای دانشگاه ایجاد می شود عملا هویت علم و دانشگاه را سست می کندکه در بلند مدت دانشگاه را ازآن کارکرد های خود می اندازد و آثار بعدی اش در نظام توسعهای و فرهنگی و سیاسی کشور می تواند متجلی شود.

یکی از مهمترین دستاوردهای دولت اصلاحات قانون برنامه چهارم و اصل استقلال دانشگاهها بود و هیات امنائی شدن تمام تصمیمات دانشگاه که در پیشرفته ترین کشورها نیز مشابه این امر را نداریم.

دانشگاهها باید انعطاف پذیر و پاسخگو به جامعه باشند متاسفانه الان از آن قانون یک شکل ظاهری مانده است و یک نظام متمرکز سربازخانه ای به نظام علمی کشور حاکم شده است.

جای نگرانی است که ما با نگاه سخت افزاری و خشن می خواهیم فرهنگ و ارزش های اخلاقی و باورهای دینی را درست کنیم که متاسفانه جواب عکس داده است.

این رفتارها جز نا امیدی قشر دانشجو و تشویق آنها به خروج از کشور متاسفانه نتیجه دیگری ندارد.

ریشه کار که انگیزه های متعالی است با یک سری رفتارهای سبک و سطحی دارد لطمه می بیند و واقعا باید نگران بود که روند هایی که پایه گذاری شده بود در سی ساله بعد از انقلاب به تدریج سست شود و ما را با مشکل جدی روبرو کند.

در دانشگاهها به جای تزریق فضای خلاقیت و نو آوری و شجاعت یک فضای ترس و نگرانی و محافظه کاری در بین دانشجوها و هیات علمی میبینیم که ترجیح می دهند در حاشیه کار خود را انجام دهند.

متأسفانه یکی از نگزانی های جدی این است که دانشجوها دارند رانده می شوند یعنی الان دیگر نه تشکل جدی دانشجویی و نه فعالیت جدی سیاسی و فرهنگی و اجتماعی را می بینید و گفته می شود فضای دانشگاهها آرام است!

سکوت در فضای داشنگاهی را باید بزرگترین تهدید قلمداد کرد.

توجه نمی کنند رشد استعداد های دانشجویی و حداکثر کردن فعالیت های دانشجویی در گرو ایجاد بسترهای فعالیت است.

نگران قضیه کنار راندن دانشجو ها و فراهم نیامدن امکان اینکه اینها بتوانند بحث و گفتگو کنند هستیم.

همچنین گفته شد معمولاً در دانشگاهها دو مراسم مهم از دیرباز وجود داشت، یکی مراسم آغاز سال تحصیلی که نشانه احترام به علم بود و یکی ۱۶ آذر که نشانه پویایی فضای سیاسی و آزادی در دانشگاهها و در هر دو هم آقای خاتمی شرکت داشتند و حالا به نحوی هر دو تعطیل شده یا به صورت نمایشی درآمده است.

دیروز دانشجو با جرأت و امنیت مطالب خود را ابراز می داشت چنانکه در سال ۱۳۸۶ در ۱۶ آذر دیدیم که چگونه تعدادی از دانشجویان بدون اینکه دغدغه برخورد با خود را داشته باشند به رئیس جمهوری انتقاد و اعتراض کردند ولی امروز دانشجویان سطح بالا را شلاق می زنند. در زمان شما فلش مهاجرت نیروی علمی از خارج به داخل بود از جمله ۳۰۰ نفر از افراد و استادانی که آمدند امروز اظهار پشیمانی می کنند و هر روز بر تعداد کسانی که می روند افزوده می شود.

اعمال فشار از بیرون و برقراری رابطه فرماندهی و فرمانبری میان وزارت علوم و دانشگاه و بسته شدن فضا، تزریق برنامه ریزی شده نیرو به دانشگاه و … همگی منشاء خسارتهای بزرگی برای جامعه دانشگاهی و کل جامعه و نظام است.

سید محمد خاتمی در دیدار با جمعی از جوانان اصلاح طلب کرمان، تاکید کرد که دفاع از حق و حرمت مردم و مطالبه انتخابات آزاد و سالم را یک وظیفه انقلابی، دینی و ملی می‌داند. وی همچنین بار دیگر تصریح کرد که مطالبی و شرایطی که مطرح کرده، “حداقل شرایط یک انتخابات مطلوب است و اگر محقق شود، همه می‌توانند و باید در انتخابات شرکت داشته باشند.”

رئیس‌جمهور پیشین در عین حال با تاکید بر اینکه “هرکس که در چارچوب قانون اساسی رفتار می کند و عملاً ملتزم به آن است حق شرکت در انتخابات را دارد و حتی اگر نظراً نسبت به قانون اساسی و بعضی اصول آن ایراد داشته باشد” افزود: “اگر انتخابات چنین باشد واقعا مردم‌سالاری تأمین شده است و مجلس مقتدر جلو بسیاری از انحراف ها و فسادها را خواهد گرفت.”

خاتمی تاکید کرد که مجلس نیرومند “هم جلوی بی قانونی و میل به دیکتاتوری را می گیرد و هم بهترین تضمین برای جلوگیری از فسادهای بزرگ و نیز برخورد جدی در صورت وقوع آن است.”

بر اساس گزارش وب‌سایت سید محمد خاتمی، در آغاز این دیدار، حاضران ضمن بیان نظرات و پیشنهادهای خود درباره اوضاع جاری کشور و انقلاب، به طرح این پرسش ها پرداختند:

۱- گرچه درباره اصلاحات و اصلاح طلبی بحث هایی صورت گرفته و اصولی نیز پیشنهاد شده است ولی باز هم شاهد هستیم که کسانی ادعا می کنند که اصلاح طلبی و اصول آن مشخص نیست. آیا نباید در این زمینه بیشتر روشنگری و جامعه را آگاه کرد؟

۲- یکی از شعارهای مطرح شده از سوی دولت اصلاحات توسعه همه جانبه و پایدار بود که بازهم نیاز به توضیح بیشتر دارد و پرسشی نیز هست که اگر هدفمند کردن یارانه ها در امر توسعه مهم است آیا در زمان اصلاحات نیز به این امر پرداخته شد؟

۳- حاضران نظر خود را درباره انتخابات پیش رو و شرایط پیشنهاد شده نیز مطالبی را ابراز داشتند و افزودند که فارغ از انتخابات حضور در عرصه عمومی نیز از اهمیت برخوردار است و باید مورد توجه باشد.

پس از آن نیز سید محمد خاتمی اظهاراتی را بیان کرد که مشروح آن در ادامه می‌آید:

بسم الله الرحمن الرحیم

با اظهار خوشوقتی از حضور در جمع شما جوانان عزیز در خلال سخنان شما دو موضوع مطرح شد که به نحوی به هم مربوط اند و مناسب است که در این باب سخنی داشته باشیم و ضمن آن به بعض مطالب و پرسش های عزیزان نیز بپردازیم.

دو نکته ای که گفتید یکی درباره توسعه همه جانبه و پایدار بود که نه تنها از شعارهای اصلی دولت قبلی، بلکه محور برنامه های سوم و چهارم توسعه بود که در ضمن آن به مسأله یارانه ها نیز خواهم پرداخت.

نکته دوم در مورد اصلاحات و مبانی و تبیین آن بود.

در باب توسعه نکته بسیار مهم تعریف آن است که متأسفانه در این باب ابهام وجود دارد. گرچه به نظر من اصل مسأله روشن است، ولی جامعه ما نیازمند بحث های مبسوط و عالمانه در این باب بخصوص از سوی صاحب نظرانی است که هم جهان امروز و اندیشه ها و سرگذشت تاریخی ملت ها را می شناسند و در عین حال پای بند به مبانی دین و فرهنگ ملی خود هستند.

توسعه یک اصطلاح (و نیز یک فرایند) است که در غرب طرح و جاری شده است و نتایج ویژه ای داشته است و طبعاً مبتنی بر تئوری ها و مبانی فکری و روند اجتماعی جوامعی است که امروز توسعه یافته نامیده می شوند و باید بررسی شود که آیا آن شکل و روال توسعه تا چه حد برای جامعه ای چون جامعه ما که مبانی اعتقادی و هویت فرهنگی و شرایط اجتماعی و تاریخی خود را دارد ممکن یا مفید است؟ ولی اجمالاً تردیدی نیست که راه پیش روی ما چه بخواهیم و چه نخواهیم راه توسعه است، منتهی باید کوشید که این توسعه متناسب با هویت فرهنگی جامعه ما باشد.

و نیز تردیدی نیست که آنچه مطلوب است نه توسعه یک بعدی، بلکه توسعه همه جانبه و پایدار است. جامعه ما در مسیر پیشرفت و یافتن جایگاه مناسب خود در عرصه جهان امروز نیازمند رشد و توسعه علمی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است و این همه باید هم آهنگ و هم آغوش هم تحقق یابد، هرچند توسعه سیاسی در این میان از اهمیت ویژه ای برخودار است.

دولت ما دو برنامه نوشت و بخشی از برنامه دوم و تمامی برنامه سوم را اجرا کرد. یکی از کارهای ارزنده که از زمان جناب آقای مهندس میرحسین موسوی شروع شد و بعد در زمان جناب آقای هاشمی رفسنجانی به صورت گسترده و اساسی پیگیری شد اداره کشور طبق برنامه بود. برنامه های اول و دوم قبل از دولت ما تدوین و اجرا شد و طبیعی است که با بحث های فراوان تخصصی و علمی و نیز بهره گیری از تجربه پیشینیان برنامه سوم از آن دو برنامه قبلی کامل تر و برنامه چهارم خیلی کامل تر بود. گرچه هر فرآورده بشری طبعاً نقص ها و کمبودهای خود را دارد.

در هر دو برنامه سوم و چهارم، توسعه همه جانبه و پایدار مورد توجه بود و بخصوص در برنامه چهارم که برنامه دانایی محور نام گرفت.

در کنار آن سند چشم انداز تدوین و با طی مراحل خود تصویب شد تا نقشه راه باشد برای پیشرفت هایی که در این کشور ممکن و لازم است. ما برنامه سوم را با دستیابی به بالای ۹۰ درصد اهداف آن اجرا کردیم و معتقدیم کشور آماده یک جهش بزرگ بود که به آسانی می توانست به اهداف چشم انداز برسد. حال باید پرسید که چرا برنامه چهارم که با منابع ارزی بسیار کمتر از آنچه در این سالها به دست آمده تنظیم شده بود و می توانست با گسترش دانایی، ایجاد ارتباط وثیق بین مراکز علمی و اجرایی و مدیریتی و نیز افزایش درآمد ملی و رشد اقتصادی بالای ۸ درصد ما را به اهداف والای خود برساند اجرا نشد و چرا اگر این برنامه را قبول نداشتند یک برنامه قوی تر به جای آن نیاوردند؟

در همین جا درباره یارانه ها صحبت کنیم که الحق یارانه به صورتی که در کشور ما رایج بوده و هست از مشکلات بسیار مهم است و حتماً می بایست هدفمند شود و اصل کار هم مورد تأیید است و اگر سخنی هست درباره نحوه اجرای آن است که آیا رعایت همه جوانب شده و می شود یا نه؟

در دولت ما هم کاملاً مورد توجه بود. صرف نظر از اینکه بخصوص در برنامه چهارم توسعه به صورت علمی و البته واقع بینانه پیش بینی حل مشکل شده بود، به صورتی که تبعات ناگوار برای تولید و سرمایه گذاری و نیز معیشت مردم، بخصوص بخشهای کم درآمد و آسیب پذیر جامعه نداشته باشد. قبل از برنامه هم به طور ویژه در همان دولت اول اصلاحات طرح هدفمند کردن یارانه سوخت و انرژی تدوین و تصویب شد که متأسفانه مجلس پنجم آن را نپذیرفت، در طرح ساماندهی اقتصادی هم اصلاح ساختار اقتصادی از جمله یارانه ها را نیز مد نظر داشتیم و در کنار هر برنامه اصلاحی که ممکن بود فشاری روی بخش هایی از جامعه بیاورد یک برنامه جبرانی را در نظر گرفته بودیم و نیز بخصوص برای حل اساسی مشکل، تأسیس وزارت رفاه و تأمین اجتماعی را در دستور کار قرار دادیم و این وزارتخانه تأسیس شد که مهم ترین نقش را در تضمین زندگی مردم و تأمین عدالت در جامعه می تواند داشته باشد و امروز باید پرسید که وضع و حال تأمین اجتماعی بخصوص با درآمدهای هنگفتی که کشور از نفت داشته است چگونه است؟

و اما در مورد اصلاحات و مبانی آن؛ اصلاحات امری است که در متن وجدان جامعه ما جایگاه ویژه خود را دارد و به نظرم راه درست تأمین مصالح کشور، ارزشهای اصیل انقلاب و پیشرفت همه جانبه براساس خواستهای ملت است، هرچند که به لحاظ بعضی مشکلات و نارواییهایی که پیش آمده لااقل در بخش هایی از جامعه این سؤال جدی پیش آمده است که آیا در وضعیت فعلی اصلاحات و اصلاح طلبی معنا دارد یا نه؟

همین سؤالی که در مورد انتخابات و شرکت یا عدم شرکت در آن کردید و اینکه بالاخره در این موقعیت و فضا چه می خواهیم بکنیم و چه پیش خواهد آمد نوعی نگرانی را نشان می دهد و حتی می توان گفت که بخشی از جامعه بخصوص نخبگان و جوانان ما به سوی گونه ای نومیدی و سرخوردگی گراییده اند و نتیجه این سرخوردگی با کمال تأسف زمینه میدان داری و معنادار شدن حضور و اظهار نظر کسانی را فراهم آورده است که می پندارند راه حل مشکل از میان برخاستن نظام و جمهوری اسلامی است، امری که مورد قبول دلسوزان انقلاب و کشور نیست.

به هر حال وقتی می گوییم اصلاح طلبی یعنی این کشور سرگذشتی داشته و در آن انقلاب بزرگی رخ داده است و دویست سال است که در این جامعه التهاب هایی وجود دارد و در طی این مدت یک خواست عمومی شکل گرفته که به حرکت و جنبش و تحول هم منجر شده است، نظیر مشروطیت، نهضت ملی و بالاخره از همه مهم تر انقلاب اسلامی.

و نیز هر حرکت و جنبشی اگر برآمده از خواست و اراده مردم نباشد یا به تحول اساسی منجر نمی شود یا اگر شد زمینه انحراف آن وجود دارد و پایدار هم نخواهد بود.

من مفصلاً در باب اصلاحات و مبانی و تبار و جهت آن صحبت کرده ام. علاوه بر جزوه ای که در واقع متضمن اصول موضوعه اصلاحات از نظر ما است چهار سخنرانی نیز در توضیح و تبیین اصلاحات کرده ام که توصیه می کنم بگیرید و مطالعه و درباره آن تبادل نظر کنید و در همین جا بگویم اصلاحات گرچه چارچوب و جهت مشخص و روشن دارد، ولی امری انعطاف پذیر است و به تناسب شرایط و زمان و مکان خود قابل اصلاح و تکمیل است.پ

آنچه بنده آن را باور دارم و کاملاً هم قابل اثبات است اینکه در این دو قرن در خلال حرکت ها و تحولات، خواستی در جامعه ما متبلور شده و تداوم یافته است که می توانیم آن را خواست تاریخی ملت ایران بدانیم و هر حرکت و جنبش و نهضتی اگر مبتنی بر این خواست نباشد یا به نتیجه مطلوب نمی رسد یا خیلی زود منحرف می شود یا از بین می رود.

سه مشکل اساسی که در تاریخ ما وجود داشته است و کم و بیش همه مردم ما متوجه آن بوده اند بعضی با تحلیل و خود آگاهانه، مثل متفکران و اهل نظر و بعضی بدون تحلیل ولی با فطرت خود آن را درک کرده اند عبارت بوده است از استبداد و وابستگی و عقب ماندگی.

در سطح ملی اجماع ناگفته ای پدید آمده است مبنی بر نفی وابستگی و استبداد و عقب ماندگی.

در جهت ایجابی و مثبت آن نیز تقاضای آزادی و ریشه آن حاکمیت بر سرنوشت و نیز استقلال خواهی و پیشرفت طلبی نیز شکل گرفته و در تاریخ ما متبلور شده است.

اگر جنبش ها و نهضت ها مبتنی بر این خواست باشند موفق اند و اگر نه عرض خود می برند و زحمت ملت می دارند.

اگر این خواست تاریخی یعنی آزادی خواهی، استقلال طلبی و پیشرفت جویی هم سو و هم آهنگ با هویت تاریخی شد یعنی آنچه ریشه فرهنگ و هویت ملی یعنی دینی که اکثریت جامعه به آن پای بند و بقیه نیز به آن احترام می گذارند باشد، حادثه شگفت انگیزی مانند انقلاب اسلامی رخ می دهد.

و مگر نه اینکه انقلاب اسلامی از موضع دین خواست تاریخی مردم را بیان و تأیید کرد و جامعه را به سوی تحقق آنها فراخواند؟

خیلی جالب است که امام از میان همه شکل های سنتی و غیرسنتی حکومت، “جمهوری اسلامی” را پیشنهاد کرد. و جمهوری اسلامی یعنی اینکه مردم ارباب اند و حکومت ناشی از اراده مردم و پاسخگو در برابر آن است و آزادی اندیشه و بیان و انتقاد از حاکمان و حتی اعتراض نه تنها حق بلکه یک وظیفه است.

و اسلامی یعنی در این نظام مردمی ارزشهای الهی نیز جایگاه مهم و محوری دارد. متأسفانه بعضی ارزش های الهی را در ظواهر صرف خلاصه می کنند و از محتوا غافل می مانند و در نتیجه روح دین در عرصه اجتماعی یعنی عدالت، اخلاق و احترام به کرامت انسان از جمله محتواهایی است که دین آن را می خواهد و به آن می خواند.

طبعاً اسلامی پسوند “جمهوری اسلامی” است که با جمهوری و جمهوریت سازگار باشد و اگر پدیده اسلامی ناسازگار با جمهوری مطرح و میدان دار می شود و رأی مردم بی ارزش و حداکثر زینتی به حساب می آید و … باید بدانیم که انحراف در انقلاب اسلامی مردم پدید آمده است و باید خواستار اصلاح آن بشویم.

از سوی دیگر ما در این جامعه و تاریخ به سر می بریم و نمی توانیم جایگاه دین و دینداران را نادیده بیانگاریم، حتی اگر معتقد به مردم سالاری هستیم که هستیم باید بدانیم که از طریق دین است که می توان مردم سالاری را در جامعه مستقر کرد. البته در صورتی که دین را به گونه ای تفسیر و تحریف نکنیم که با مردم سالاری ناسازگار باشد. شاهد آن نیز اینکه حرکت هایی که با دین و فرهنگ و هویت تاریخی مردم بیگانه بودند ولو خواستار آزادی و استقلال هم بودند یا از بین رفتند یا متأسفانه با بریدن از مردم در خدمت دشمن مردم در آمدند.

اصلاحات، نظام جمهوری اسلامی را حاصل انقلابی بزرگ می داند و به آن وفادار است. البته این نظام هم با حفظ هویت نیاز به نو شدن و اصلاح دائم دارد و نیز باید همواره هوشیار بود که انحرافی پیش نیاید یا اگر آمد آن را اصلاح کرد.

طبعاً اصلاحات اگر باشد همواره باید با استبداد زدگی، عقب افتادگی و وابستگی به بیگانه مبارزه کند و اگر روی کار بیاید باید برای عملیاتی شدن خواستهای اصیل ملت و ارزشهای اصیل انقلابی برنامه ریزی کند.

قبلا عرض کردم که اداره جامعه براساس برنامه امر مبارکی بود که پیش از دولت اصلاحات مورد توجه قرار گرفت و در دولت اصلاحات تکمیل شد.

در اینجا نکته ای را عرض کنم. برنامه داشتن و با برنامه عمل کردن جز با وجود یک سازمان علمی، تخصصی، عملیاتی شایسته یعنی سازمان برنامه یا سازمان مدیریت و برنامه ریزی ممکن نیست.

متأسفانه سازمان مدیریت و برنامه ریزی را حذف کردند، در حالی که این سازمان قلب حکومت است و نبض مدیریت جامعه را در دست دارد و ایجاد کننده فکر مدیریت درست و اجرا کننده آن است و ناظر بی طرف بر اجرای درست و هماهنگ برنامه ها و سیاست ها. حالا ممکن است این سازمان عیب هایی هم داشته باشد که باید آن را اصلاح و رفع کرد و الا جامعه و مدیریت آن دچار آشفتگی و انحراف می شود.

این سازمان ایجاد کننده تعادل در مدیریت و نیز اعمال نظارت است. و همین جا نیز بگویم که یکی از عوامل مهم پیدایش فساد در جامعه، بخصوص فسادی که ناشی از اشتباه یا کارکرد نادرست مدیریت کلان است عدم نظارت درست و کم التفاتی به نهادهای نظارتی در جامعه است. اگر نظارت درست نبود و هرکس بخصوص کسانی که قدرت دارند هر کاری که خواستند کردند (ولو با حسن نیت) و ضوابط و مقررات به سادگی دور زده شد شاهد فسادهای بزرگی خواهیم بود که نمونه آن را این روزها شاهدیم.

همچنین نباید نقش ممتاز مجلس را در جلوگیری از فساد و نیز بی قانونی هایی که منشاء بسیاری از فسادها است از یاد برد.

بنده معتقدم همین مجلس با همه احترامی که برای همه نمایندگان قائلیم اگر جایگاه خود را داشت و می توانست محکم عمل کند و نمایندگان شجاع در اکثریت بودند این فساد نگران کننده به اینجاها نمی رسید. مجلس حق دارد در همه امور دخالت و نظارت کند و این مسأله مهمی است. جایگاه مجلس در یک نظام مردم سالار به دلایل مختلف بالاترین جایگاه است.

مجلس تبلور افکار عمومی و منتشر شدن نمایندگی مردم در ۲۹۰ نفر یا بیشتر است. مجلس واقعی بیش از دیگران از افکار و اراده عمومی نمایندگی می کند و تنها مرجع قانونگزاری است و حق تحقیق و تفحص در همه جا و همه امور را دارد.

پیش تر بعضی ها اشکال می کردند که مجلس حق تحقیق و تفحص در نهادهای تحت اشراف و نظارت رهبری را ندارد که ایشان اظهار داشتند که مجلس این حق را دارد.

اینکه ما بر انتخابات و سلامت و آزادی آن و نیز فراهم آوردن زمینه حضور همگان و همه سلیقه ها و گرایش ها و بخش های جامعه تأکید می کنیم به خاطر این است که اولاً این حق مردم است و کسی نباید آن را محدود کند. ثانیاً مجلس جایگاه بسیار مهمی دارد و باید بتواند از همه جامعه نمایندگی کند، نه یک گروه و جریان خاص.

بنده مطالبی و شرایطی را عرض کردم که به نظرم آنها حداقل شرایط یک انتخابات مطلوب است. طبعا اگر باشد همه می توانند و باید در انتخابات شرکت داشته باشند و امیدوارم چنین باشد.

کسی نباید حق مسلم مردم را برای رأی و انتخاب محدود کند و کشور متعلق به همه است و انقلاب در انحصار یک گروه و جریان نیست. ما انتخابات درست و خوب می خواهیم که همه در آن شرکت کنند و فراهم آوردن زمینه حضور فراگیر مردم امنیت واقعی را تأمین می کند و حاصل آن هم مجلس نیرومند است که هم جلوی بی قانونی و میل به دیکتاتوری را می گیرد و هم بهترین تضمین برای جلوگیری از فسادهای بزرگ و نیز برخورد جدی در صورت وقوع آن است.

صحبت بر سر این نیست که من یا شما بیاییم به مجلس، صحبت از این است که شرایط حضور همه جریانها و گروهها فراهم شود و تعیین کننده رأی واقعی مردم باشد.

به نظرم هرکس که در چارچوب قانون اساسی رفتار می کند و عملاً ملتزم به آن است حق شرکت در انتخابات را دارد و حتی اگر نظراً نسبت به قانون اساسی و بعضی اصول آن ایراد داشته باشد، آنچه مهم است التزام عملی به قانون است. اگر انتخابات چنین باشد واقعا مردم سالاری تأمین شده است و مجلس مقتدر جلو بسیاری از انحراف ها و فسادها را خواهد گرفت.

این است که همواره ما به عنوان یک وظیفه انقلابی، دینی و ملی و در جهت دفاع از حق و حرمت مردم باید از انتخابات آزاد و سالم و مطلوب دم بزنیم و آن را مطالبه کنیم.

به گزارش رسیده به جرس، در این دیدار با تاکید  بر آزادی همه زندانیان سیاسی اظهار شد: باید ی زندانیان سیاسی وعقیدتی خصوصا فعالان سیاسی و دانشگاهی و حتی جوانان بی نام و نشانی که فقط به خاطر ابراز عقیده ای متقاوت در زندان ها در شرایطی سخت بسر میبرند، آزاد شوند.

همچنین خاتمی و نوری با اعلام حمایت از مواضع رهبران جبنش سبز بر لزوم آزادی سریع میر حسین موسوی و مهدی کروبی از بازداشت غیر قانونی تاکید کردند.

بر اساس این گزارش، در این نشست برخی از راهکارهای خروج حاکمیت از بحران مشروعیتی که در آن گرفتار است مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

در این نشست دو طرف بر استفاده از فضای انتخابات پیش رو جهت تشریح و تبیین اهمیت برگزاری انتخابات آزاد به عنوان یکی از حقوق حیاتی و مسلم مردم  تاکید کردند و افزودند که حاکمیت تحت هیچ شرایطی نمی تواند شهروندان را از این نعمت و حق الهی محروم کند.

خاتمی و نوری تصریح داشتند که حاکمیت موظف است شرایط را برای برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه آماده کند.

این دو اصلاح طلب افزودند: برگزاری انتخابات آزاد باید به نحوی باشدکه تمام فعالان و جریانات سیاسی که دغدغه ای جز حفظ منافع ملی ندارند بتوانند در آن شرکت کنند و انتخاب نهائی توسط مردم صورت گیرد و انتخابات آزاد باید بدون دخالت نهادهای امنیتی و نظامی وهمچنین بدون دخالت و تاثیر گذاری مجریان و ناظران در نتیجه ی انتخابات شکل بگیرد.

خاتمی و نوری با تاکید بر برگزاری انتخابات آزاد  بافرایندی بسیار شفاف وروشن برای افکار عمومی ادامه دادند: عدم برگزاری انتخابات آزاد ، عدم نظارت مستقیم و موثر مردم و نیز عدم حضور مطبوعات ورسانه های آزاد و مستقل باعث ایجاد فساد گسترده در ارکان حکومت گردیده که این روز ها نمونه هایی ازآن برای مردم هویدا شده است.

آنها بازگرداندن اعتماد افکارعمومی و مشروعیت آسیب دیده نظام را در گرو برگزاری انتخابات آزاد دانستند و افزودند: درکشورهایی که انتخابات آزاد برگزار می شود، شرکت درانتخابات استفاده از حقی مسلم توسط مردم می باشد وطبیعتا شرکت درانتخابات تاییدعملکرد حاکمان نمی باشد.

نوری و خاتمی با اشاره به ضرورت اهمیت حرکت بخش های عاقل وریشه دار نظام و حاکمیت در مسیر جبران اشتباهات و کج روی هائی که خصوصا درچندسال اخیرصورت گرفته ادامه دادند:  تدبیرعقلای نظام درجهت نجات هر چه سریعتر کشور از آسیب های مهیب و بی نظیری که در سالهای اخیربه دلیل سوءمدیریت وفساد گسترده در حوزه های مختلف سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و بین المللی منافع ملی را به چالش جدی کشیده ضرورت دارد.

آنها  به تصمیم گیرندگان اصلی نظام توصیه کردند که جهت کوتاه شدن دیوار بی اعتمادی میان اکثریت مردم با حکومت باید فضای امنیتی و اطلاعاتی برچیده شود و نخبگان، فرهیختگان، اصحاب رسانه و مطبوعات مستقل و منتقد ، دانشگاهیان و روحانیون بتوانند بدون هیچ نگرانی و محدودیت مشکلات ، کمبودها ، سوء مدریت ها ی موجود در ساختار قدرت در حوزه های مختلف را نقد کنند.

نوری و خاتمی اظهار داشتند: درصورت آغاز اعتماد سازی و کوتاه کردن دیوار بی اعتمادی توسط نظام با اکثزیت مردم ، نخبگان ، دانشگاهیان ، فعالان سیاسی ، روحانیت ، کارگران ، زنان و جوانان می شود به مرور جهت آینده ایران ونجات منافع ملی و با حفظ اصول محوری اصلاحات و جنبش سبز با محوریت تمام اصول قانون اساسی با نظام و حاکمیت وارد گفتگو یی انتقادی و اصلاحی شد. همچنین همزمان راهکارهای عملی اصلاح قانون اساسی جهت تضمین رعایت حداکثر حقوق مردم و برگزاری انتخابات آزاد توسط حاکمیت در زمانی مشخص بررسی و اجرا شود.

نوری و خاتمی  با اعلام حمایت از حرکتهای آزادیبخش منطقه اظهار کردند: حامیان اصلاحات و جنبش سبز از جنبش های آزادی خواهی و دموکراسی خواهی در منطقه حمایت قاطع میکنند و از حاکمان مستبد و تمامیتخواه این کشورها می خواهند تا دیر نشده صدای مردم خویش را بشنوند.

آنها افزودند: مسلما درآینده نزدیک تعیین سرنوشت درکشورهای منطقه را مردم آزادیخواه رقم خواهند زد .

آنان با انتقاد از سیاست خارجی جمهوری اسلامی افزودند: ازحکومت می خواهیم درراستای منافع ملی و ورعایت توصیه های موکد پیشوایان دینی نسبت به تمام حرکتهای آزادیخواهانه درمنطقه از بحرین تا سوریه نگاه و تحلیلی عادلانه و منصفانه داشته باشد

نه تن از زندانیان سیاسی بند ۳۵۰ اوین در نامه ای به سید محمد خاتمی، رییس جمهور سابق کشورمان با اشاره به شروط شرکت در انتخابات وی و به منظور رفع ابهام و گشایش باب گفتگو، پرسیده اند: با توجه به تجارب شما در دوران ریاست جمهوری و اتفاقات پیش‌ آمده در آن ایام، چگونه می‌توان قوه قضائیه را اصلاح نمود و نهادی که باید حافظ و حامی قانون باشد را از قانون‌شکنی باز داشت؟

امضا کنندگان این نامه همچنین در بخشی دیگر مطرح کرده اند: شما اعلام کرده‌اید که در انتخابات آزاد شرکت می‌کنید. آقای تاج‌زاده اعلام نموده‌اند، اولین شرط انتخابات آزاد، حق انتخاب آزادانه سبک زندگی و به رسمیت شناختن آن است. خواهشمندیم منظورتان از انتخابات آزاد را شفاف بیان کرده و ابهام‌های موجود در این بحث را مرتفع نمایید.

متن کامل این نامه که در اختیار سایت کلمه قرار گرفته به شرح زیر است:

جناب آقای سید محمد خاتمی

با سلام و احترام

در ماه‌های اخیر جنابعالی به عنوان نماینده و نماد طیف گسترده‌ای از اصلاح‌طلبان طی سخنرانی‌ها و صحبت‌های مختلف، شروطی را برای شرکت در انتخابات پیش‌رو اعلام نموده‌اید و انجام این شروط را برای شرکت در انتخابات لازم دانسته‌اید. شرایط اعلام شده جنابعالی پرسش‌هایی در افکار عمومی ایجاد نموده است. اینک ما – جمعی از زندانیان سیاسی و عقیدتی جمهوری اسلامی- به منظور رفع ابهام و گشایش باب گفتگو، سوالاتی را که در ذهنمان وجود دارد به‌طور صریح با شما مطرح می‌نماییم و امیدواریم شما که قائل به گفتگوی تمدن‌ها و پاسخگویی به افکار عمومی هستید با پاسخ‌هایی شفاف به گسترش فضای نقد و گفتگو یاری نمایید.

۱٫ اولین شرط شما، آزادی زندانیان سیاسی بوده است. از این شرط با توجه به مشی جنابعالی و سابقه عملکردتان در دو دوره ریاست جمهوری، این پرسش در اذهان متبادر می‌شود که آیا شما زندانی سیاسی و عقیدتی و حقوق بشری خارج از طیف اصلاح‌طلب را نیز در شمار زندانیان سیاسی می‌دانید و از آن مهمتر تعریف شما از زندانی سیاسی چیست؟

۲٫ در مورد شرط آزادی احزاب سیاسی، آیا ساختار حاکمیت فعلی پذیرای آن هست؟ منظور شما از آزادی احزاب، شامل تمام احزاب و گروه‌هایی که در چارچوب اعتقاد به دموکراسی و مشی مسلامت‌آمیز فعالیت می‌نمایند می‌شود یا تنها به بازگشت به وضعیت پیش از انتخابات ۸۸ و احیای احزاب اصلاح‌طلب که در جریانهای پس از انتخابات پروانه فعالیتشان لغو گردیده نظر دارید؟

۳٫ شما اعلام کرده‌اید که در انتخابات آزاد شرکت می‌کنید. انتخابات آزاد دارای تعریف مشخصی است و همان‌طوری که آقای تاج‌زاده اعلام نموده‌اند، اولین شرط انتخابات آزاد، حق انتخاب آزادانه سبک زندگی و به رسمیت شناختن آن است که این مورد در هیچ کدام از انتخابات قبلی که شما کاندیدا یا مجری برگزاری آن بوده‌اید از جمله در انتخابات ریاست جمهوری سال‌های ۷۶، ۸۰ و ۸۴ و انتخابات مجلس سالهای ۷۸ و ۸۲ محقق نگردید. آیا اجازه انتخاب سبک آزاد زندگی برای هر فرد را به عنوان پیش شرط انتخابات آزاد قبول دارید؟ همچنین با وجود نظارت استصوابی شورای نگهبان، صحبت از انتخابات آزاد بلاموضوع می‌‌باشد، شما در هنگام مسئولیتتان خواهان برگزاری انتخابات رقابتی بودید که تعریف آن جدا از انتخابات آزاد است. خواهشمندیم منظورتان از انتخابات آزاد را شفاف بیان کرده و ابهام‌های موجود در این بحث را مرتفع نمایید.

۴٫ یکی از مهمترین شروط شما اجرای بی‌تنازل قانون اساسی است. در این مورد قوه قضائیه که باید حامی اصلی قانون و مرجع برخورد با متخلفان باشد، در عمل با مواردی از قبیل تشکیل دادگاه‌های غیرقانونی انقلاب و ویژه روحانیت زیر پا گذاشتن اصول قانون اساسی و آیین دادرسی کیفری در برخورد با متهمان به ویژه متهمان سیاسی و مطبوعاتی، عدم مبارزه جدی با مفاسد اقتصادی، چشم‌پوشی بر جرایم حاکمیت و مسئولان حکومتی و مواردی از این دست به یکی از نقض‌کنندگان اصلی قانون اساسی بدل شده است و راه بر هرگونه اصلاح و فعالیت مسالمت‌آمیز و دموکراسی‌خواهانه بسته و جایی برای اجرای بی‌تنازل قانون اساسی باقی نگذاشته است. راه‌کار شما در این موضوع چیست؟

با توجه به تجارب شما در دوران ریاست جمهوری و اتفاقات پیش‌ آمده در آن ایام، چگونه می‌توان قوه قضائیه را اصلاح نمود و نهادی که باید حافظ و حامی قانون باشد را از قانون‌شکنی باز داشت؟

به امید ایرانی آزاد، پایدار، سربلند

۱- عارف درویش

۲- حسین رونقی‌ملکی

۳- شاهین زینعلی

۴- سید محمد سیف‌زاده

۵- احمد شاهرضائی

۶- آرش صادقی

۷- ابوالفضل عابدینی

۸- مصطفی نیلی

۹- صادق (آرش) هنرور شجایی